شهرستان شبستر كه در دفاتر مالياتي سابق و مكاتبات اداري بنام(ارونق وانزاب) مضبوط و در بين اهالي محل و شهرستان هاي همجوار بنام گونئي مشهوراست، درشمال غربي تبريز واقع و محدود است. ازطرف شمال به شهرستان هاي مرند و خوي و از مشرق به تبريز و بخش اسكو و از شمال شرق به شهرستان اهر و از مغرب به سلماس و از جنوب به درياچه اروميه و بين 37 درجه و 42 دقيقه عرض شمالي و 45 درجه و 5 دقيقه و 46 و 9 دقيقه طول شرقي ار نصف النهار گرينويچ واقع شده است و مانند پلي است كه تبريز را به سلماس و از اين طريق به اروميه و خوي مربوط مي كند.
كوه ميشو با جهت شرقي و غربي بطول بيش از يكصد كيلومتر و عرض سي كيلومتر مانند ديواري سراسر شمال منطقه را مي پوشاند و اين شهرستان را از شهرستان هاي مرند و خوي جدا مي كند و جنوب آنرا درياچه اروميه اشغال كرده است و بدين ترتيب اهميت استراتژيكي خط ساحلي دريا در جنوب و در شمال كوه ميشو موقعيت منحصر به فرد جغرافيايي را براي اين منطقه تشکيل مي دهند.

شبستر یکی از شهرستان های استان آذربایجان شرقی است که ناحیه ی خاور استان واقع شده است. شبستر يک منطقه ی كشاورزی است و باغ های ميوه و تاكستان ها، این منطقه را در بر گرفته اند. فرآورده ها و محصولات كشاورزی شبستر را گندم، جو، بنشن، دانه های روغنی، گياهان علوفه ای، گلابی، سيب، گردو، زردآلو، گيلاس، آلبالو، گوجه، آلو و هلو تشکیل می دهد.

مکان های دیدنی و تاریخی
درياچه اروميه و جزاير و بنادر آن، آبشار عيش آباد و ارتفاعات منطقه از جاذبه های طبيعی شهرستان شبستر محسوب می شوند.
 صنايع و معادن
در رشته صنايع؛ بيش ترين اهميت را در شهرستان شبستر كارخانه سيمان صوفيان دارا است كه با توجه به ظرفيت نسبتا زيادش؛ مقدار قابل توجهی نيروی كار منطقه را به خود جذب كرده و سبب انتقال نيروی فعال بخش كشاورزی به بخش صنعت شده است. هم چنين كارخانه های تهيه خشک بار و كارخانه تعميرات كشتی بندر شرفخانه اهميت ويژه دارد. سنگ آهک و نيز تعدادی معدن شن و ماسه و معدن نمک نيز در سطح این شهرستان وجود دارد.  
 کشاورزی و دام داری
شبستر يک منطقه ی كشاورزی است و باغ های ميوه و تاكستان ها، شهر را در ميان گرفته اند. فرآورده ها و محصولات كشاورزی شبستر را گندم، جو، بنشن، دانه های روغنی، گياهان علوفه ای، گلابی، سيب، گردو، زردآلو، گيلاس، آلبالو، گوجه، آلو و هلو تشکیل می دهد. دام داری و دام پروری از فعاليت های بسيار مهم شهرستان شبستر به شمار می آید. اين امر به دليل وضعيت خاص منطقه و وجود مراتع غنی از رونق كامل برخوردار است. فعاليت اين شهرستان در زمينه زنبورداری نيز چشم گير است. 

وجه تسميه و پيشينه تاريخي

شبستر از شهرهای قديم آذربايجان است، که نام آن در كتاب های بسياری آمده است. حمدالله مستوفی در نزهه القلوب(740 هـ ق) فراوانی نعمت اين بخش را ستوده و چنين می نويسد:« چهارم، ناحيت ارونق بر غرب شهر( تبريز ) است. آغازش سه فرسنگی شهر است تا پانزده فرسنگی و عرضش پنج فرسنگ باشد. حاصل نيكو از انگور، غله، و ميوه دارد و مدار تبريز بر ارتفاعات آن جا بادش و سی پاره ديه است و اكثرش معظم كه هر يك قصبه ای است چون سيس، شبستر، و ايقان، كوزه، كنان و …» بخشی از آوازه شبستر نیز به وجود بزرگانی چون: شيخ محمود شبستری عارف و صاحب مثنوی گلشن راز، و ميرزا علی اكبر معجز شبستری شاعر طنزسرای برجسته آذربايجان، مربوط می شود.  

 مشخصات جغرافيايي

شبستر یکی از شهرستان های استان آذربایجان شرقی است که ناحیه ی خاور استان واقع شده است. شبستر در درازای خاوری 45 درجه و 42 دقيقه و پهنای شمالی 38 درجه و 11 دقيقه و در ارتفاع 1400 متری از سطح دريا واقع شده است. رود فصلی شبستر از مناطق خاوری شهر می گذرد و آب آن به مصرف كشاورزی و باغ داری می رسد. شبستر از شمال با مرند از باختر و جنوب با درياچه اروميه و از خاور با شهرستان هريس هم جوار است. شهر شبستر در مسير راه اصلی تبريز – سلماس است. فاصله شبستر تا سلماس و تبريز به ترتيب 93 و 67 كيلومتر است. راه آهن تبريز – تركيه از 4 كيلومتری شهر عبور می كند.

شهري كه در منطقه مركزيت دارد و از نقاط ديدني بسياري تشكيل شده است. شهرستان شبستر با حدود ‪ ۱۲۵هزار نفر جمعيت و مساحت دو هزار و ‪ ۶۳۱كيلو مترمربع در ‪ ۶۰كيلومتري شمال غربي تبريز، مركز آذربايجان شرقي واقع شده است.بعضي از مناطق ديدني و آثار باستاني منطقه شبستر عبارتند از: سنگ نوشته سر درب مساجد كوشخانه، جامع و خيراب در شبستر و مسجد جامع تسوج - قوچ هاي سنگي تراشيده از سنگ مرمر و خارا كه در اغلب شهرها و روستاهاي منطقه به چشم مي خورد و شايد از بقاياي سلسله هاي آق قويونلو و قره قويونلوها باشند - تپه‌هاي خاكستري كه در اصطلاح ( كول تپه) خوانده مي شود - سواحل درياچه اروميه و بندر شرفخانه و شيخ ولي - رشته كوه ميشو و مورو با ارتفاعات مرتفع و مناظر ديدني 

طبيعت باصفاي کوهستان ميشو

كوهستان ميشو با جهت شرقي- غربي بطول بيش ازيكصدكيلومتر وعرض سي كيلومتر مانندديواري سرتاسر شمال منطقه را مي پوشاندواين شهرستان راازشهرستان مرندوخوي جدا مي كند.اين كوه هادرامتدادكوه هاي قره داغ قرارگرفته وبلندترين قله هاي آن علي علمداروشانجان مي باشد.تنوع زيستي وجانوري دراين كوهستان وجودداشته وتأثيرات اكولوژي واكوسيستمي آن درآب وهواوزيست بوم منطقه غير قابل انكارمي باشد و در فصول مختلف محل تفريح وورزش اهالي منطقه مي باشد

عارف شهیر شهرستان شبستر:شیخ محمود شبستری

شيخ سعدالدين محمودبن امين‌الدين عبدالکريم بن يحيى شبسترى تبريزى از عارفان مشهور قرن هشتم و از شاعران متوسط پارسى‌گوى آن عهد است. ولادتش به‌سال ۶۸۷ هجرى در شبستر ”قريه‌اى نزديک به تبريز“ اتفاق افتاد و تربيتش در تبريز صورت گرفت و در تصوف مريد و شاگرد شيخ بهاءالدين يعقوب تبريزى بود. وى در علوم معقول و منقول جامعيت و مرجعيت داشت و سفرهاى طولانى در ايران و خارج از ايران کرد و چندى نيز در کرمان اقامت گزيد و فرزندان او در آن سامان باقى ماندند و طايفه‌اى را به‌نام ”‌خواجگان“ تشکيل دادند

شيخ محمود شبستري در جوانى و ظاهراً به سن سى و سه سالگى به سال ۷۲۰ هـ درگذشت و در زادگاهش شبستر در کنار استاد و مرادش شيخ بهاءالدين يعقوب به‌خاک سپرده شد

از شيخ محمود چند اثر به‌نظم و نثر باقى‌مانده است که مهمتر از همه آنها ”گلشن راز“ است و آن منظومه‌اى است به‌بحر هزج مسدس مقصور يا محذوف در ۹۹۳ بيت که شيخ آن را در جواب هفده سؤال منظوم اميرحسينى سادات هروى از شيخ بهاءالدين يعقوب تبريزى سرود. اين سؤال‌ها که بنابر تصريح شيخ به‌سال ۷۱۷ به مجلس شيخ بهاءالدين يعقوب رسيد شبسترى به اشارت او فى‌المجلس هر بيتى را به بيتى جواب گفت و باز پس فرستاد و بعد از آن بر بيت‌هاى سابق بيت‌هاى ديگرى افزود تا منظومه گلشن راز به‌وجود آمد. اين منظومه است که مهمتر از همه آنها ”گلشن راز“ است و آن منظومه‌اى است به‌بحر هزج مسدس مقصور يا محذوف در ۹۹۳ بيت که شيخ آن را در جواب هفده سؤال منظوم اميرحسينى سادات هروى از شيخ بهاءالدين يعقوب تبريزى سرود. اين سؤال‌ها که بنابر تصريح شيخ به‌سال ۷۱۷ به مجلس شيخ بهاءالدين يعقوب رسيد شبسترى به اشارت او فى‌المجلس هر بيتى را به بيتى جواب گفت و باز پس فرستاد و بعد از آن بر بيت‌هاى سابق بيت‌هاى ديگرى افزود تا منظومه گلشن راز به‌وجود آمد. اين منظومه به‌زودى مطبوع طبع‌ها قرار گرفت و شرح‌هائى بر آن نوشته شد.

اثر منظوم ديگر شيخ ”سعادت‌نامه“ است مشتمل بر سه هزار بيت و در هشت باب که شيخ در اين منظومه به سفرهاى طولانى خود و زيارت عالمان و مشيختان اشاره کرده و به ذکر مقام‌ها و قول‌هاى پنج‌تن از عارفان مشهور آذربايجان در قرن ششم به‌نام‌هاي: باباحسن سرخابى بابا فرج تبريزي، خواجه محمد کججاني، خواجه عبدالرحيم تبريزى و خواجه صاين‌الدين تبريزى پرداخته است

مسجد جامع شبستر

بناي نخستين اين مسجد را با توجه به سردر سنگي باقيمانده حاوي كتيبه بدون تاريخ و نقوش تزئيني خورشيدگردان ميتوان به دوره ايلخانان مغول نسبت داد. كتيبه سنگ مرمري فوقاني سردر ورودي حكايت از مرمت مسجد در دوره شاه طهماسب صفوي دارد. اين مسجد بنايي است به طول 37 متر و عرض 35 متر شامل شامل هشتي شبستان و اتاقهايي در شمال كه براي تدريس و قرائت قرآن استفاده مي شده است

بندر شرفخانه

اينجا بندر شرفخانه است؛ دور تا دور ساحل اين بندر پر از افرادي است که فارغ از دغدغه‌هاي روزمره خود تا گردن در لجن دراز کشيده‌اند تا لجن اين درياچه کمي از دردهاي جسمي آنها بکاهد. عده‌اي نيز آنسوتر، نمک درياچه را براي شفاي دردها و امراض خود انتخاب کرده‌اند. دانه‌هاي ريز نمک که هرچه نگاهشان مي‌کنيد نمي‌تواني تصور کنيد که چگونه مي‌توانند شفا بخش بيماري‌هاي مختلف باشند. علاوه بر اين، مناظر زيباي طلوع و غروب خورشيد در اين درياچه بسيار دل انگيز است

بندر شرفخانه، بزرگترين بندر درياچه اروميه و يکي از مراکز مهم گردشگري آذربايجان شرقي در شمال درياچه اروميه و در 75 کيلومتري شهر تبريز واقع است و خط آهن سراسري ايران به اروپا و ترکيه از اين شهر مي‌گذرد. سالانه هزاران توريست داخلي و خارجي براي شنا ،تفريح و ديدن سواحل زيبا و درمان بيماري‌هاي پوستي و رماتيسمي و اعصاب به اين شهر سفر مي‌کنند. هتل بندر شرفخانه در ساحل شمالي درياچه اروميه داراي موقعيت منحصر به فرد براي تورهاي آب درماني و لجن درماني است